Villa içerisindeki elektrik enerjisinin güvenli şekilde dağıtılmasını ve kullanılmasını sağlayan sistemin projelendirilmesidir.

Temel olarak:

Şebeke

↓

Sayaç

↓

Ana elektrik panosu

↓

Dağıtım panoları

↓

Sigorta/koruma elemanları

↓

Prizler + aydınlatmalar + cihazlar

şeklinde düşünülebilir.

Villa projesinde elektrik panosunun yeri en baştan belirlenmelidir.

Pano:

• Erişilebilir
• Kuru
• Güvenli
• Bakım yapılabilir

bir noktada olmalıdır. Panoya bağlı olarak uygun koruma ve dağıtım elemanları projelendirilir.

Örneğin:

• Ana şalter
• Devre kesiciler
• Kaçak akım koruma
• Aşırı gerilim koruması
• Enerji ölçüm/izleme ekipmanları

projenin ihtiyaçlarına göre değerlendirilir.

Villa tasarımında elektrik ihtiyacı önceden tahmin edilmelidir.

Örneğin:

• Fırın
• Ocak
• Bulaşık makinesi
• Çamaşır makinesi
• Kurutma makinesi
• Klima
• Isı pompası
• Havuz pompası
• Sauna
• Jakuzi
• Şarj ünitesi
• Pergola motoru

aynı anda elektrik ihtiyacı oluşturabilir.

Bu nedenle:

Prizler mobilyalardan bağımsız düşünülmemelidir.

Örneğin salonda:

• TV
• İnternet
• Ses sistemi
• Abajur
• Robot süpürge
• Perde motoru

için farklı ihtiyaçlar olabilir.

Mutfakta ise:

• Buzdolabı
• Fırın
• Mikrodalga
• Bulaşık makinesi
• Kahve makinesi
• Tezgâh üstü cihazlar

ayrıca değerlendirilmelidir.

İyi projelendirilmiş bir villada priz yerleşimi: Mobilya planı + mimari plan + elektrik projesi birlikte değerlendirilerek yapılır.

Örneğin yatağın geleceği yeri bilmeden komodin prizini doğru konumlandırmak mümkün değildir.

Aydınlatma yalnızca tavana lamba koymak değildir.

Bir villa için: Genel aydınlatma Mekanın tamamını aydınlatır.

Vurgu aydınlatması

Belirli bir objeyi veya yüzeyi öne çıkarır.

Ambiyans aydınlatması

Atmosfer oluşturur.

Görev aydınlatması

Belirli bir işi kolaylaştırır.

Örneğin mutfak tezgâhı aydınlatması görev aydınlatmasıdır.

Premium villa tasarımında tek bir ışık kaynağı yerine katmanlı aydınlatma kullanılabilir.

Örneğin salonda:

Tavan aydınlatması

Gizli LED

Duvar aydınlatması

Dekoratif sarkıt

Peyzaj aydınlatması

birlikte çalışabilir.

Bu, mekâna daha kontrollü bir görünüm kazandırır.

Aydınlatmada ışık rengi de önemlidir.

Genel olarak:

2700–3000 K: Daha sıcak ve konforlu atmosfer

3500–4000 K: Daha nötr görünüm

Daha yüksek Kelvin değerleri daha soğuk bir ışık algısı oluşturabilir.

Villa yaşam alanlarında seçim, mekanın kullanım amacına ve tasarım konseptine göre yapılmalıdır.

Her ışığın yalnızca: Açık / Kapalı olması gerekmez. Dimmer ile ışık seviyesi kontrol edilebilir.

Örneğin salon:

%100 → Günlük kullanım

%50 → Akşam

%20 → TV / sinema

gibi farklı senaryolara ayrılabilir.

Akıllı villa sistemlerinde ışıklar senaryolar halinde çalışabilir.

Örneğin:

“EVDE” senaryosu

• Salon ışığı
• Koridor ışığı
• Bahçe ışığı

belirlenen seviyelerde çalışabilir.

“GECE” senaryosu

• Koridor düşük seviye
• Bahçe güvenlik ışıkları
• Dış cephe aydınlatması

aktif olabilir.

Villa projelerinde bahçe elektriği unutulmamalıdır.

Planlanabilecek noktalar:

• Bahçe prizleri
• Peyzaj aydınlatması
• Havuz
• Bahçe kapısı
• Garaj
• Pergola
• Teras
• Oturma alanı
• Kamera
• İnternet erişim noktaları

Styleis projelerinde özellikle önemli bir konu.

Motorlu pergola için başlangıçtan itibaren: Elektrik beslemesi + motor + kumanda + aydınlatma + sensör/otomasyon birlikte düşünülmelidir.

Pergolada ayrıca:

• LED
• Şerit LED
• Spot
• Fan
• Isıtıcı
• Priz

gibi ihtiyaçlar da olabilir.

Villa projelerinde elektrik altyapısı:

• Motorlu panjur
• Zip perde
• Stor perde
• Motorlu perde

gibi sistemlere uygun hazırlanabilir. Burada elektrik noktalarının pencere ve doğrama detaylarıyla koordinasyonu önemlidir.

Mekanik sistem belirlenirken elektrik ihtiyacı da hesaplanmalıdır.

Örneğin:

Isı pompası

için:

• Güç beslemesi
• Koruma
• Kablo güzergâhı
• Kontrol bağlantıları

proje kapsamında değerlendirilir. Aynı durum klima dış üniteleri için de geçerlidir.

Havuz alanında elektrik güvenliği özellikle önemlidir.

Planlanan ekipmanlara göre:

• Pompa
• Filtrasyon
• Havuz aydınlatması
• Isıtma
• Otomasyon

için elektrik altyapısı oluşturulur.

Havuz çevresindeki elektrik tesisatı, ilgili güvenlik kurallarına ve standartlara uygun şekilde tasarlanmalıdır.

Modern villa projelerinde garajda elektrikli araç şarj noktası düşünmek faydalıdır. Çünkü bugün ihtiyaç olmasa bile gelecekte araç değişebilir.

Bu nedenle proje aşamasında: Garaj + enerji kapasitesi + kablo güzergâhı + koruma birlikte değerlendirilebilir.

Kamera sistemi sonradan kablo çekilerek yapılmak yerine proje aşamasında düşünülmelidir.

Kamera noktaları örneğin:

• Ana giriş
• Garaj
• Bahçe
• Arka bahçe
• Havuz
• Servis girişi

olabilir.

Kameranın görüş açısı kadar:

da önemlidir.

Villa girişinde: Dış ünite → İç ünite → Kapı/giriş sistemi ilişkisi kurulabilir.

Sistem:

• Görüntülü görüşme
• Kapı açma
• Güvenlik
• Mobil erişim

gibi özelliklere sahip olabilir.

Premium villa projesinde Wi-Fi’nin yalnızca modeme bağlı bırakılması doğru değildir.

Villa büyükse:

• Kablolu ağ
• Ağ kabineti
• Access point
• Cat kablolama
• Fiber altyapı

gibi çözümler değerlendirilebilir. Özellikle betonarme ve büyük metrekareli yapılarda kablosuz kapsama baştan planlanmalıdır.

Salon: TV + internet + ses sistemi + elektrik birlikte planlanmalıdır.

Ayrıca:

• Mutfak
• Teras
• Pergola
• Havuz alanı

gibi mekanlarda müzik sistemi isteniyorsa hoparlör noktaları önceden belirlenebilir.

Akıllı ev sistemi, farklı yapı sistemlerinin merkezi veya dağıtık bir otomasyon altyapısı üzerinden kontrol edilmesini sağlar.

Örneğin:

Aydınlatma

Perde

Isıtma

Soğutma

Güvenlik

Pergola

birbiriyle senkronize edilebilir.

“EVİ TERK ET”

Tek komutla:

• Işıklar kapanır
• Panjurlar kapanır
• Klima/ısıtma uygun moda geçer
• Güvenlik sistemi aktif olur

gibi senaryolar oluşturulabilir.

“SİNEMA”

• Perdeler kapanır
• Işıklar kısılır
• TV/ses sistemi çalışır

“UYKU”

• Gereksiz ışıklar kapanır
• Panjurlar ayarlanır
• Gece aydınlatması aktif olur

Akıllı villa sistemlerinde farklı sensörler kullanılabilir:

• Hareket sensörü
• Işık sensörü
• Sıcaklık sensörü
• Nem sensörü
• Su kaçağı sensörü
• Duman sensörü
• Kapı/pencere sensörü
• Rüzgâr sensörü
• Yağmur sensörü

Motorlu pergolalarda otomasyon önemli avantaj sağlar.

Örneğin sistem: Yağmur sensörü → pergola kapanır.

veya:

Rüzgâr sensörü → güvenli çalışma senaryosu devreye alınabilir.

Ancak bu tür otomasyonlarda kullanılan ürünlerin teknik limitleri ve üretici talimatları esas alınmalıdır.

Elektrik sistemlerinde yalnızca enerji dağıtımı değil, koruma da düşünülmelidir.

Projeye göre:

• Topraklama
• Parafudr/aşırı gerilim koruması
• Yıldırımdan korunma
• Kaçak akım koruması

gibi sistemler değerlendirilir.

Topraklama elektrik güvenliğinin temel unsurlarından biridir. Amaç, uygun arıza durumlarında tehlikeli temas gerilimlerine karşı koruma sağlamaktır.

Villa projesinde: Elektrik tesisatı + topraklama sistemi + koruma elemanları birlikte değerlendirilmelidir.

Büyük villalarda elektrik kesintilerine karşı:

• Jeneratör
• UPS
• Batarya sistemi
• Güneş enerjisi sistemi

gibi seçenekler değerlendirilebilir.

Önemli olan yalnızca jeneratörü koymak değil:

Villa projesinde fotovoltaik sistem düşünülüyorsa:

Çatı + elektrik panosu + inverter + kablo güzergâhı + enerji depolama

birlikte değerlendirilmelidir.

Çatı tasarımında yer ayrılması sonradan panel takmaktan çok daha sağlıklı bir yaklaşımdır.

Elektrik projesi mimariyi doğrudan etkiler.

Örneğin:

Asma tavan

↓

Spot aydınlatma

↓

Elektrik kabloları

↓

Havalandırma kanalları

↓

Yangın dedektörleri

aynı hacimde bulunabilir.

Bu nedenle mekanik ve elektrik tesisat birlikte koordine edilmelidir.

Projeyi kontrol ederken:

☑ Ana pano yeri belirlendi mi?
☑ Elektrik yükleri hesaplandı mı?
☑ Prizler mobilyaya göre yerleştirildi mi?
☑ Aydınlatma senaryosu oluşturuldu mu?
☑ Dimmer ihtiyacı değerlendirildi mi?
☑ Dış mekan elektriği planlandı mı?
☑ Pergola elektriği hazırlandı mı?
☑ Havuz elektriği çözüldü mü?
☑ Klima/ısı pompası beslemeleri düşünüldü mü?
☑ Kamera altyapısı hazır mı?
☑ İnternet altyapısı hazır mı?
☑ TV/ses sistemi düşünüldü mü?
☑ Akıllı ev altyapısı planlandı mı?
☑ Elektrikli araç şarj noktası değerlendirildi mi?
☑ Topraklama ve koruma sistemleri çözüldü mü?
☑ Güneş enerjisi altyapısı değerlendirildi mi?

🎯 DERS 10’UN ANA PRENSİBİ

Bir villa projesinde elektrik altyapısını: Priz + Aydınlatma olarak değil, Enerji + Güvenlik + İnternet + Otomasyon + Konfor + Gelecek olarak düşünmeliyiz.

STYLEIS YAPI NOTU

Villa Elektrik & Akıllı Ev

• Elektrik tesisatı mimari ve mekanik projeyle birlikte planlanır.
• Priz ve aydınlatmalar mobilya ve kullanım senaryosuna göre yerleştirilir.
• Isı pompası, havuz, pergola, klima, EV şarjı gibi yüksek tüketimli sistemler önceden hesaplanır.
• Dış mekân, pergola, kamera ve internet altyapısı unutulmaz.
• Akıllı ev sistemi sadece telefon kontrolü değil, yaşam senaryolarının otomatikleştirilmesidir.
• Topraklama, kaçak akım ve aşırı gerilim koruması mutlaka planlanır.
• Gelecekteki ihtiyaçlar için yedek altyapı ve kapasite bırakılır.

ANA PRENSİP

İyi elektrik projesi, bugünü değil villanın geleceğini de planlar.