Villa içerisindeki su, ısıtma, soğutma ve atık su sistemlerinin tamamı mekanik tesisat kapsamında değerlendirilir.

Başlıca sistemler:

• Temiz su
• Sıcak su
• Pis su
• Yağmur suyu
• Isıtma
• Soğutma
• Havalandırma
• Yerden ısıtma
• Isı pompası
• Hidrofor
• Su deposu
• Havuz tesisatı

Villa projelerinde teknik oda mümkün olduğunca projenin erken aşamasında belirlenmelidir.

Burada projeye göre:

• Isı pompası
• Boyler
• Hidrofor
• Su deposu
• Filtreler
• Kolektörler
• Elektrik/otomasyon ekipmanları
• Havuz ekipmanları

bulunabilir. Teknik oda sonradan “boş kalan bir yere” sıkıştırılmamalıdır.

Villaya gelen su:

Şebeke → Sayaç → Ana hat → Dağıtım → Kullanım noktaları

şeklinde ilerler.

Kullanım noktaları:

• Lavabo
• Duş
• Küvet
• WC
• Mutfak
• Çamaşır makinesi
• Bulaşık makinesi
• Bahçe sulama

olabilir.

Su deposu özellikle su kesintilerinin yaşanabildiği bölgelerde veya projenin ihtiyaçlarına göre değerlendirilebilir.

Depo kapasitesi:

• Kullanıcı sayısı
• Su tüketimi
• Yapının kullanım şekli
• Yerel koşullar

gibi verilere göre belirlenir.

Depo konumu bakım ve temizlik açısından erişilebilir olmalıdır.

Şebeke basıncı üst katlar veya sistem için yeterli değilse hidrofor sistemi gerekebilir.

Basit çalışma mantığı:

Su deposu → Pompa/Hidrofor → Bina dağıtımı

şeklinde düşünülebilir. Hidrofor seçimi ve basınç değerleri teknik hesapla belirlenmelidir.

Villa için sıcak su farklı sistemlerle üretilebilir.

Örneğin:

• Kombi
• Boyler
• Isı pompası
• Güneş enerjisi destekli sistemler

kullanılabilir. Özellikle büyük villalarda sıcak su ihtiyacı arttığı için boyler ve dağıtım sistemi önem kazanır.

Büyük villalarda banyolar teknik odaya uzaksa sıcak suyun musluğa ulaşması zaman alabilir.

Bu nedenle uygun projelerde: Sıcak su hattı + sirkülasyon hattı çözülebilir.

Amaç:

Kullanılmış su:

Lavabo / duş / WC

↓

Pis su boruları

↓

Düşey kolon

↓

Ana gider

↓

Kanalizasyon / uygun atık su sistemi

şeklinde uzaklaştırılır. Burada eğim ve boru çapları teknik hesaplara göre belirlenir.

Villa planında banyoların ve mutfağın birbirine göre konumu mekanik tesisatı ciddi şekilde etkiler.

Örneğin:

Ebeveyn banyosu

ile

Çocuk banyosu

aynı tesisat çekirdeğine yakın çözülebilir.

Bu:

• Boru mesafelerini
• Şaft ihtiyacını
• Uygulama karmaşıklığını

azaltabilir.

Birden fazla katlı villada düşey tesisat için şaft planlanabilir.

Şaft içerisinde projeye göre:

• Temiz su
• Pis su
• Havalandırma
• Isıtma
• Elektrik

gibi hatlar bulunabilir.

Şaft:

Çatı ve teraslardan gelen yağmur suyu: Çatı → Gider → Yağmur inişi → Drenaj/uygun yağmur suyu sistemi ile uzaklaştırılır.

Burada:

• Çatı eğimi
• Gider kapasitesi
• Yağmur inişleri
• Teras drenajı
• Bahçe drenajı

birlikte değerlendirilmelidir.

Villa projelerinde yerden ısıtma konforlu çözümlerden biridir.

Sistem: Isı kaynağı → Kolektör → Döşeme içindeki borular → Odaya ısı transferi mantığıyla çalışır.

Yerden ısıtmada:

• Boru aralıkları
• Devre uzunlukları
• Kolektör konumu
• Şap kalınlığı
• Isı yalıtımı

gibi konular proje hesabına göre belirlenir.

Kolektör, yerden ısıtma devrelerinin dağıtım merkezidir.

İdeal konumlandırmada:

• Devreler dengeli olmalı
• Boru mesafeleri kontrol edilmeli
• Bakım erişimi bulunmalı
• Dolap veya teknik hacim içinde çözülebilmeli

Kolektörün rastgele bir noktaya konulması devre uzunluklarını gereksiz artırabilir.

Modern villa projelerinde ısı pompası önemli seçeneklerden biridir.

Temel mantık:

Sistemin tipine göre:

Isı pompası → Yerden ısıtma

veya

Isı pompası → Fan-coil

gibi çözümler oluşturulabilir.

Bu iki sistem birbirine oldukça uygun olabilir.

Yerden ısıtma düşük sıcaklıklı ısıtma sistemleriyle çalışmaya elverişli olduğundan, uygun tasarımda ısı pompasıyla birlikte verimli bir sistem oluşturulabilir. Ancak kapasite ve çalışma sıcaklıkları ısı kaybı hesabı ve sistem tasarımına göre belirlenmelidir.

Villa yalnızca kış için değil, yaz için de tasarlanmalıdır.

Alternatifler:

• Split klima
• Multi-split
• VRF
• Fan-coil
• Kanal tipi sistemler

olabilir.

Seçim: villa büyüklüğü + oda sayısı + kullanım şekli + mimari + enerji hedefi ile birlikte yapılır.

Kanal tipi sistemlerde hava kanalları tavan veya teknik boşluklarda taşınabilir.

Bu nedenle mimari plan yapılırken: asma tavan yüksekliği + kanal güzergâhı + menfez konumu önceden düşünülmelidir. Aksi halde uygulama aşamasında tavan yüksekliği beklenenden fazla düşebilir.

Fan-coil sistemlerinde iç mekanlara:

• Soğutulmuş hava
• Isıtılmış hava

verilebilir.

Sistemde: Isı kaynağı → Su hattı → Fan-coil → Mekan ilişkisi kurulabilir. Fan-coil cihazlarının bakım erişimi ve yoğuşma suyu drenajı da planlanmalıdır.

Özellikle:

• Banyo
• WC
• Mutfak
• Çamaşır odası

gibi alanlarda havalandırma önemlidir.

Havalandırma sistemi: Mekan → Kanal → Fan → Dış ortam şeklinde çalışabilir. Banyodaki nemin kontrol edilmesi yapı sağlığı açısından önemlidir.

Mutfak davlumbazı için hava atış güzergâhı daha tasarım aşamasında düşünülmelidir.

Davlumbaz:

Mutfak → Kanal → Dış ortam

şeklinde çözülebilir.

Kanalın rastgele çatıya veya cepheye çıkarılması yerine mimari ve mekanik proje birlikte değerlendirilmelidir.

Banyoda: Nemli hava → Egzoz → Dış ortam şeklinde kontrollü hava atışı yapılabilir.

Burada:

• Kanal çapı
• Fan kapasitesi
• Kanal uzunluğu
• Çıkış noktası
• Ses seviyesi

gibi konular dikkate alınır.

Villada havuz varsa mekanik sistem ayrıca planlanır.

Temel sistem: Havuz → Skimmer/Gider → Pompa → Filtre → Isıtma/arıtma ekipmanları → Havuz şeklinde düşünülebilir.

Havuz ekipmanlarının mümkün olduğunca havuza uygun mesafede ve erişilebilir bir teknik hacimde konumlandırılması önemlidir.

Kullanım hedeflerine göre:

• Isı pompası Güneş enerjisi destekli çözümler
• Diğer uygun ısıtma sistemleri

değerlendirilebilir.

Havuz ısıtması yapılacaksa: enerji ihtiyacı + izolasyon + kullanım süresi + kapama sistemi birlikte değerlendirilmelidir.

Villa mekanik altyapısı bahçe ile de ilişkilidir.

Örneğin: Su deposu → Pompa → Sulama hattı → Damlatıcı/Sprinkler sistemi oluşturulabilir.

Peyzaj projesi hazırlanırken sulama zonları ve su ihtiyacı da dikkate alınmalıdır.

Mekanik tesisatın mimariyi etkilediği alanlar:

• Teknik oda
• Şaft
• Asma tavan
• Kolektör dolabı
• Klima cihazları
• Menfezler
• Giderler
• Havuz teknik odası

Bu nedenle:

En sık yapılan hatalardan biri:

demektir.

Oysa teknik odada cihazların:

• Montajı
• Bakımı
• Sökülmesi
• Servisi

için çalışma alanı gerekir.

Cihazı odaya sığdırmak ile servis yapılabilir bir teknik oda oluşturmak aynı şey değildir.

Pompa, hidrofor, klima ve diğer mekanik ekipmanlar ses oluşturabilir.

Bu nedenle teknik oda:

❌ Ebeveyn yatak odasının hemen yanında

veya

❌ Sessiz çalışma odasına bitişik

konumlandırılmak yerine, uygun akustik ve mimari çözümlerle değerlendirilmelidir.

Villa mekanik sistemleri seçilirken sadece ilk yatırım maliyetine bakılmaz.

Şunlar birlikte değerlendirilir: İlk yatırım + işletme maliyeti + bakım + enerji tüketimi + kullanım ömrü

Örneğin daha pahalı bir sistem, uzun vadede daha düşük işletme maliyeti sağlayabilir.

Projeyi kontrol ederken:

☑ Teknik oda var mı?
☑ Temiz su sistemi çözüldü mü?
☑ Sıcak su sistemi belirlendi mi?
☑ Su deposu ihtiyacı değerlendirildi mi?
☑ Hidrofor ihtiyacı değerlendirildi mi?
☑ Pis su güzergâhı çözüldü mü?
☑ Şaftlar planlandı mı?
☑ Yağmur suyu çözüldü mü?
☑ Yerden ısıtma düşünülüyor mu?
☑ Isı kaynağı belirlendi mi?
☑ Soğutma sistemi belirlendi mi?
☑ Havalandırma çözüldü mü?
☑ Havuz tesisatı düşünüldü mü?
☑ Bahçe sulaması planlandı mı?
☑ Bakım erişimleri bırakıldı mı?

🎯 DERS 9’UN ANA PRENSİBİ

Kullanıcı:

Suyu açar → sıcak su gelir.

Evi ısıtır → konfor oluşur.

Klimayı çalıştırır → doğru sıcaklık sağlanır.

Duş alır → su sorunsuz uzaklaşır.

Bunların tamamının arkasında doğru mekanik projelendirme vardır.

STYLEIS AKADEMİ NOTU

Şu ana kadar:

1. Arsa Analizi
2. İmar Koşulları
3. Müşteri İhtiyaçları
4. Fonksiyon Şeması
5. Kat Planı
6. Cephe Tasarımı
7. Çatı ve Teras
8. Taşıyıcı Sistem
9. Mekanik Tesisat

aşamalarını tamamladık.